Strona główna » Aktualności » Dyskusja o uprawnieniach magistrów prawa do postulacji w imieniu swoich klientów w sądach RP ( 2013-06-27)

Dyskusja o uprawnieniach magistrów prawa do postulacji w imieniu swoich klientów w sądach RP

 W dyskusji o uprawnieniach magistrów prawa do postulacji w imieniu swoich klientów w sądach RP należałoby przypomnić o istnieniu zobowiązania RP wynikającego z: 


Art 6 ust.3 c. Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, definiującej prawo do rzetelnego procesu sądowego, która gwarantuje wolny wybór osoby świadczącej pomoc prawną. Nie ma tam żadnego słowa o monopolu adwokacko-radcowskim, gdyż byłby on w sprzeczności z powyższym przepisem. Dla przypomnienia cytuję miarodajną wersję angielską z polskim tłumaczeniem: 

Right to a fair trial:   Prawo do rzetelnego procesu sądowego: 
Art. 6. ust. 3. Everyone charged with a criminal offence has the following minimum rights:               
Art. 6. ust. 3. „Każdy oskarżony o popełnienie czynu zagrożonego karą ma co najmniej prawo do:... 

Article 6. 3. c ... “to defend himself in person or through legal assistance of his own choosing or, if he has not sufficient means to pay for legal assistance, to be given it free when the interests of justice so require;”

“c) bronienia się osobiście lub przez wybraną przez siebie osobę świadczącą mu pomoc prawną, a jeśli nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów pomocy prawnej, wówczas otrzyma ją bezpłatnie, jeśli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga”.

Podczas gdy pierwsza część tego zdania ma charakter twierdzący, potwierdzający każdemu oskarżonemu jego prawo do “bronienia się osobiście lub przez wybraną przez siebie osobę świadczącą mu pomoc prawną”, to druga część tego zdania jest zdaniem warunkowym.

Warunek ten zawarty w słowach “a jeśli nie ma wystarczających środków na pokrycie kosztów pomocy prawnej, wówczas otrzyma ją bezpłatnie, jeśli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga”. Innymi słowy, kto płaci – ten decyduje, ale ten warunek “ jeśli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga” odnosi się wyłącznie do sytuacji opisanej w drugiej części tego zdania, gdy oskarżony nie jest w stanie pokryć z własnych środków kosztów wybranej przez siebie osoby świadczącej mu pomoc prawną. Wówczas państwo płacąc za nią, mogłoby ten wolny wybór oskarżonego trochę zawęźić, tłumacząc to dobrem wymiaru sprawiedliwości.

Pierwszeństwo przepisów konwencji, wykluczającej postulacyjny monopol adwokacko-radcowski, bo żadnym słowem go nie wymieniając,  nad ustawami zwykłymi, wynika z  art. 91 ust. 2 konstytucji. Ratyfikowana przez RP Europejska Konwencja Praw Człowieka jest w Polsce obowiązującym prawem, a zatem zobowązuje bez wyjątku wszystkie organy państwa do jej przestrzegania., w tym też sądy, łącznie z SN i TK, w których ustawami zwykłymi ten monopol adwokacko-radcowski ustanowiono.

Ciekawe, czy (pod-)komisja sejmowa, którteraz  nad zmianami w KPK debatuje, jest wogóle świadoma tego zobowiązania RP wynikającego z EKPCz.? Czy legislatywa nie poczuwa się zobligowana  do uregulowania kwestii postulacji magistrów prawa w sądach RP, zgodnie z duchem i literą art. 6 ust. 3 c Europejskiej Konwencji Praw Człowieka?

Uprawnienia postulacyjne w sprawach karnych należałoby, moim zdaniem, przyznać nie tylko radcom, ale i doradcom prawnym, legitymującym się tytułem zawodowym magistra prawa, przez te państwo im nadanym.


Autor: TvKB